بحران خشک شدن کامل دریاچه ارومیه ؛ رهاسازی آب تمام سدهای بالادست هم این دریاچه را احیا نمی‌کند!


در اخبار آمده است که تا خشک شدن کامل دریاچه ارومیه چیزی نمانده است. بدین‌ترتیب ایران باید منتظر یک بحران زیست‌محیطی باشد که می‌تواند دامنگیر مناطق زیادی از کشور شود.

با توجه به افت تراز آب بزرگترین دریاچه کشور، می‌توان گفت که چیزی تا خشک شدن کامل دریاچه ارومیه باقی نمانده است. آنطور که پیداست، بحران کم شدن آب این دریاچه از 60 سال گذشته تا بدین‌روز وجود داشته ولی در تاریخ کنونی رکورد خشک شدن آن زده شده است.

گفته می‌شود که با خشک شدن دریاچه ارومیه، بحران‌های زیست‌محیطی و آلایندگی‌های هولناکی در کشور و به خصوص در شمال غرب کشور اتفاق خواهد افتاد.

حالا و بعد از چند روز سکوت مسئولین امر در قبال هشدار محققان و چشم بستن بر اعتراض و انتقاد مردم بومی منطقه آذربایجان و دوستداران محیط زیست در سراسر کشور، بالاخره نماینده ارومیه لب به سخن گشوده و توضیحاتی درباره وضعیت دریاچه ارائه کرده است.

بیشتر بخوانید: روند احیای دریاچه ارومیه به روایت سازمان فضایی ایران (+فیلم)

چیزی تا خشک شدن کامل دریاچه ارومیه نمانده است

در تاریخ ۱۳ خرداد ۱۴۰۲، کمترین تراز از سال ۱۳۴۳ تابه‌امروز برای دریاچه‌ ارومیه ثبت شد و این روزها حجم آب بزرگ‌ترین دریاچه‌ داخلی ایران حتی از سال ۹۴ هم کمتر شده است. بر اساس این گزاره‌ها و نتایج پژوهشی که به‌تازگی انجام شده، دریاچه‌ ارومیه در وضعیت قرمز قرار دارد و شرایط آن «به‌شدت بحرانی» اعلام شده است.

به‌گزارش روزنامه‌ی اعتماد، نتایج پژوهش از آغاز بحران زیست‌محیطی در ‌آینده‌ نزدیک خبر می‌دهد. این نتایج، با گفته‌های مسئولان مرتبط در تضاد کامل است، به‌همین دلیل شاهد انتشار عمومی آمار و اخبار نیستیم. از طرفی دیگر، مسئولان مربوطه دائم در حال تکذیب و امیدبخشی هستند، با توجه به این امید کاذب، حتی حساسیت مردم نسبت به این موضوع نیز به شدت قبل نیست. حال با وجود این یافته‌های جدید، این سؤال پیش می‌آید که اگر دریاچه خشک شود، چگونه می‌توان مشکلات زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی پیش‌رو را مدیریت کرد؟

پژوهش جدید که با هدف ارائه‌ داده‌های مطمئن درباره‌ روند تغییرات دریاچه‌ ارومیه در سال‌های گذشته و پیش‌بینی آینده‌ این دریاچه، توسط طرح تحقیقاتی دریاچه‌ ارومیه و با همکاری مرکز سنجش از دور دانشگاه صنعتی شریف تهیه شده است، با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست و توسعه کد گوگل ارث انجین (GEE)، مساحت دریاچه را از تاریخ ۱۳ خرداد سال‌ ۱۳۹۲ تا سال ۱۴۰۲، به‌دست آورده، مقایسه و سپس صحت‌سنجی کرده است.

پژوهشگران با استفاده از اطلاعات به‌دست آمده، به یک روش محاسبه‌ قابل قبول داده‌ها رسیدند و اطلاعات را صحت‌سنجی کردند. نتیجه، پس از رسم نمودار تراز دریاچه بر اساس اطلاعات به‌دست آمده در ۱۰ سال گذشته، این بود که تراز دریاچه به پایین‌ترین عدد در ۶۰ سال گذشته رسیده است. با توجه به شکل‌نگرفتن هیچگونه ستادی برای احیا و نجات، دریاچه‌ ارومیه «درحال مرگ» تشخیص داده شده است.

از دیگر نتایج مهم به‌دست آمده توسط پژوهشگران، می‌توان به حجم آب دریاچه اشاره کرد که به پایین‌ترین حد در ۱۰ سال گذشته رسیده است. بر‌اساس گزارشات تا پیش‌از انجام این پژوهش، کمترین میزان حجم آب ثبت شده مربوط به سال ۱۳۹۴ بود و اکنون، حجم آب حتی از آن سال هم کمتر است. کم‌شدن حجم آب بحران قابل توجهی است و امکان دارد تا شهریور سال ۱۴۰۲، یعنی کمتر از دو ماه دیگر به مرگ کامل دریاچه منجر شود.

با خشک شدن دریاچه‌، تا ده‌ها کیلومتر اطرافش سکونت‌ناپذیر خواهد شد و غبار نمک تمامی شهرهای شمال غرب کشور را فرا می‌گیرد. گزارش صریحاً می‌گوید:

«بنا بر روند افت تراز دریاچه‌ ارومیه در فصل تابستان، تراز آب در پایان شهریور سال آبی ۱۴۰۲ به عددی بین ۱۲۶۹٫۸۰ تا ۱۲۶۹٫۹۰ متر از سطح دریاهای آزاد خواهد رسید.»

براساس این آمار، پژوهشگران معتقدند که دریاچه امسال کاملاً خشک خواهد شد.

عیسی کلانتری، رییس سابق سازمان محیط‌زیست که از سال ۱۳۹۲ تا اواخر تیر ۱۴۰۱ مدیر اجرایی ستاد احیای دریاچه ارومیه بوده است، در مصاحبه‌ای با روزنامه‌ اعتماد صحت نتایج فوق را تأیید کرده است. وی باور دارد که تا پایان امسال دریاچه کاملاً از بین خواهد رفت و به باتلاق تبدیل خواهد شد و در نتیجه‌ این بحران هولناک، فاجعه‌ای زیست محیطی به بار خواهد آمد و کلان‌شهرهایی مانند تبریز سکونت‌ناپذیر خواهند شد. کلانتری می‌گوید:

اگر دریاچه خشک شود، کشاورزی از بین خواهد رفت، به اختلاف درجه حرارت تابستان و زمستان ۷ درجه اضافه می‌شود که ژنتیک انسان، حیوان، گیاه و میکروب را دچار تغییر و جهش می‌کند. این جهش یعنی سرطان و ده‌ها بیماری دیگر. شهر تبریز در سال‌های آینده با آن غبار نمکی امکان زندگی نخواهد داشت.

براساس نتایج پژوهش و گزارشات، آمار و اطلاعات از مرگ نا‌به‌هنگام دریاچه‌ ارومیه خبر می‌دهد. در نتیجه، بحران زیست‌محیطی و آینده‌ای هولناک در انتظار شمال غرب کشور و سپس تمام ایران خواهد بود.

راضیه لک، رئیس پژوهشکده علوم زمین سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی، اعلام کرد: «دریاچه ارومیه در شرایط برگشت‌ناپذیر قرار دارد.»

او با تاکید بر اینکه آنچه که موجب نابودی دریاچه ارومیه شد، «مدیریت ناکارآمد در بخش منابع آب» است، ادامه داد: «ما از زیرزمین آب‌های زیر زمینی را استخراج کردیم، به گونه‌ای که چشمه‌هایی که وارد این دریاچه می‌شدند، خشک و بی‌رمق شدند و از روی زمین نیز حق‌آبه این دریاچه را ندادیم.»

او در توضیح این که چرا احیا دریاچه ارومیه را غیرممکن می‌داند گفت: «زمانی که محیطی تبدیل به پلایا می‌شود، به نظر من نمی‌توان به شرایط قبل بازگرداند؛ چرا که محیط رسوبی، تغییر کرده و ما برای دریاچه ارومیه شرایطی را فراهم کردیم که برگشت‌ناپذیر است و زمان زیادی را می‌طلبد تا به تراز اکولوژی قبل بازگردد.»

بیشتر بخوانید: نخستین قرص عمومی سرطان معرفی شد؛ دارویی برای تمام تومورهای سرسخت!

دود خشک شدن دریاچه ارومیه در چشم همه می‌رود! (بروزرسانی 12 مرداد 1402)

به گزارش تکراتو و به نقل از ایلنا، سید سلمان ذاکر نماینده مردم ارومیه در مجلس گفت: خشکی دریاچه ارومیه تبعات گرانی را در بر خواهد داشت و نه تنها شهرها و استان های همجوار با دریاچه ارومیه درگیر این تبعات می شوند بلکه کشورهای همسایه نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرند.

نماینده مردم ارومیه در مجلس گفت: خشکی دریاچه ارومیه تبعات گرانی را در بر خواهد داشت و نه تنها شهرها و استان های همجوار با دریاچه ارومیه درگیر این تبعات می شوند بلکه کشورهای همسایه نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرند.

سید سلمان ذاکر بیان کرد: با خشک شدن دریاچه ارومیه حیات  قریب به پنج میلیون نفر به خطر افتاده و دچار بیماری‌های تنفسی می‌شوند.

وی با بیان اینکه با خشک شدن دریاچه ارومیه شاهد رسیدن طوفان‌های نمکی به تهران نیز خواهیم بود گفت: برای جلوگیری از چنین فاجعه زیست محیطی بررسی طرح انتقال آب از رودخانه مرزی ارس به دریاچه ارومیه در دستور کار مجلس قرار گرفته است.

خشک شدن کامل دریاچه ارومیه قطعی است

عضو کمسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: مدیریت صحیح آب در بخش کشاورزی و همچنین تغییر الگوی کشت می‌تواند کمک بزرگی به احیای دریاچه ارومیه کند که در این مورد اعتبارت لازم تخصیص داده شده است.

ذاکر تصریح کرد: باید در رابطه با اقدامات جهاد کشاورزی استان برای طرح‌های کشاورزی احیای دریاچه ارومیه تحقیقات لازم صورت گیرد که اگر کوتاهی در این مورد صورت گرفته باشد مسئولین مربوطه باز خواست شوند.

نماینده مردم ارومیه در مجلس نقش پل میان‌گذر دریاچه ارومیه در خشکی دریاچه را انکار ناپذیر دانست و گفت: با توجه به هزینه‌های کلانی که در احداث این پل صرف شده است امکان تخریب یا جابجایی آن وجود ندارد ولی در مطالعاتی که صورت گرفته است مقرر شده تونل‌هایی برای گردش آب در زیر این پل احداث شود.

ذاکر با بیان اینکه همانگونه که نیروهای مسلح وظیفه ایجاد امنیت در مرزها و داخل کشور را برعهده دارند گفت: مسئولین محیط زیست و درگیر با مشکلات دریاچه ارومیه نیز وظیفه حفظ سلامت جان مردم را برعهده دارند که تخطی از این مسئولیت قابل بخشش نیست.

وی از افتتاح سد چپر آباد همزمان با هفته دولت سال‌جاری خبر داد و گفت: انتقال آب از کانی سیب به دریاچه ارومیه یکی از اقدامات مثبت در راستای احیای دریاچه بود که شاهد  انتقال سالانه ۳۵۰ میلیون متر مکعب آب به دریاچه ارومیه از طریق این کانال هستیم و تاکنون نیز ۶۰۰ میلیون متر آب از طریق این کانال روانه دریاچه شده است.

ذاکر با اشاره به اینکه آبیاری قطره‌ای باید در سه استان حوضه آبریز دریاچه اجباری شود گفت: بیشترین  حقابه  دریاچه از طریق رودخانه‌های سیمینه رود و زرینه رود است که متاسفانه ۵۱ درصد حقابه دریاچه از طریق این رودخانه‌ها و برای مصارف آب شرب و صنعتی  به تبریز منتقل می‌شود.

نماینده ارومیه در مجلس خاطر نشان کرد: طی سال جاری هر سه ماه یکبار پروژه‌ای برای احیای دریاچه ارومیه در استان افتتاح و مورد بهره برداری قرار می‌گیرد که تونل انتقال آب کانی سیب و بهره برداری از تصفیه خانه فاضلاب ارومیه نمونه‌ای از این طرح‌ها است.

عضو کمسیون اجتماعی مجلس فراموشی احیای دریاچه ارومیه از طرف دولتمردان را غیر قابل بخشش عنوان کرد و گفت: خشکی دریاچه ارومیه تهدیدی برای مردم استان و کشورهای همسایه است که تبعات گرانی را به همراه خواهد داشت.

بیشتر بخوانید: خشک شدن کامل تالاب قوری گل ؛ بعد از دریاچه ارومیه، نوبت به تالاب‌ها رسیده است! (+ویدیو)

تصویر ناسا از خشک شدن کامل دریاچه ارومیه ؛ مسئولین امیدوار به بارش باران!

در شرایطی که محققان می‌گویند خشک شدن کامل دریاچه ارومیه اجتناب‌ناپذیر است، مسئولین همچنان با بی‌خیالی خاصی امیدوار به کاهش دما و افزایش بارش باران هستند! در همین رابطه اخیرا ناسا تصویری از وضعیت دردناک دریاچه ارومیه منتشر کرده که در ادامه می‌بینید:

این تصویر نیز اخیرا در فضای مجازی وایرال شده که مربوط به مقایسه وضعیت دریاچه ارومیه قبل و بعد از موج خشکی اخیر است:

در ادامه نیز ببینید گزارش صداوسیما از این فاجعه زیست‌محیطی را که به نظر می‌رسد در آن نه مصاحبه‌کننده و نه مسئولان مصاحبه‌شوند هیچ دغدغه‌ای درباره خشک شدن دریاچه ندارند:

سازمان محیط زیست از مردم برای احیای دریاچه ارومیه کمک می‌خواهد! (بروزرسانی 19 مرداد 1402)

رئیس سازمان محیط زیست با بیان اینکه دریاچه ارومیه متاسفانه وضعیت مناسبی ندارد، گفت: از مردم برای احیای دریاچه کمک می‌خواهیم‌.

محققان: خشک شدن کامل دریاچه ارومیه اجتناب‌ناپذیر است

به گزارش تکراتو به نقل از تسنیم ؛ علی سلاجقه ‌در جریان سفر یک روزه به ارومیه در جلسه بررسی وضعیت زیست محیطی پارک ملی دریاچه ارومیه‌ با اشاره به وضعیت دریاچه اظهار کرد: مسئله این دریاچه یک‌ موضوع بین‌المللی است ولی متاسفانه وضعیت مناسبی ندارد.

وی با بیان اینکه مباحث سخت‌افزاری در راستای احیای دریاچه ارومیه به اتمام رسیده است، افزود: به فاز نرم‌‌افزاری رسیده‌ایم و باید به سمت طرح الگوی کشت پیشرفته در حوضه دریاچه پیش رفت.

سلاجقه با اشاره به در پیش بودن فصل پاییز گفت: امیدواریم در پاییز با بارش خوب، وضعیت دریاچه ارومیه تغییر کند البته مدیریت آب‌های بارشی و موجود یکی از اولویت‌های حوضه آبریز دریاچه ارومیه است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست‌ با درخواست از مردم در جهت همکاری برای احیای دریاچه ارومیه گفت: با توجه به تزریق اعتبارات و گرفتن حق آبه دریاچه ارومیه نیاز است تا مردم حوضه آبریز نیز همکاری خوبی داشته باشند.

سلاجقه در بخش دیگری در خصوص وضعیت گونه‌های جانوری پارک ملی دریاچه ارومیه افزود: از نگهداری و احیای گونه‌های مختلف حیات وحش در معرض انقراض حمایت می‌کنیم.

وی اضافه کرد: نباید اجازه دهیم تا حیات وحش پارک ملی دریاچه ارومیه در خطر انقراض باقی بماند.

سلاجقه ادامه داد: ۲۴ پرنده میش مرغ در پارک ملی دریاچه ارومیه درحال زیست در معرض خطر هستند و در صورت بروز بیماری احتمال انقراض این نوع پرنده خاص نیز وجود دارد.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، تاکید کرد: محیط زیست در راستای حفظ و نگهداری و احیای این نوع پرنده باید کوشا باشد و از این اتفاق به صورت هوشمندانه جلوگیری کند و البته مردم‌ منطقه نیز همراه محیط بانان هستند.

بازدید از پارک ملی دریاچه ارومیه، بازدید از سایت احیا و تکثیر گوزن زرد ایرانی، بازدید از تالاب سولدوز شهرستان نقده، بازدید از کانال انتقال آب از سد کانی سیب به دریاچه ارومیه و شرکت در جلسه کارگروه استانی نجات ارومیه بخشی از برنامه‌های سفر یک روزه سلاجقه به آذربایجان‌غربی است.

تراژدی کامل شد: رهاسازی تمام آب سدهای بالادست هم دریاچه را احیا نمی‌کند! (بروزرسانی 23 مرداد 1402)

روزنامه اعتماد روز گذشته در گزارشی مفصل به مسئله خشک شدن کامل دریاچه ارومیه پرداخته و اعلام کرده که بنابر بررسی و نظر کارشناسان، حتی رهاسازی آب تمام سدهای بالادست، دریاچه ارومیه را زنده نمی‌کند.

بر اساس آخرین آمار وزارت نیرو، در ۱۴ مرداد ذخیره ۱۳ سد موجود در حوضه آبریز دریاچه ارومیه ۷۱۶ میلیون مترمکعب است است. لذا وقتی همه سدها باز شوند و در بهترین حالت بدون برداشت و سیلو… به دریاچه برسد، حجم آب به حدود یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب می‌رسد.

برای رسیدن دریاچه به تراز اکولوژیک، باید حدود ۳/۵ میلیارد مترمکعب سالانه آب به آن وارد شود و ذخیره دریاچه هم به حدود ۳۲ میلیاردمتر مکعب برسد

به روایت آمار رسمی بیش از ۶۰ هزار چاه مجاز و غیرمجاز آب سفره‌های زیرزمینی اطراف دریاچه را می‌مکد و در اختیار کشاورزی قرار می‌دهد و به ‌نظر می‌آید همه راه‌ها از دل زمین‌های کشاورزی و آن ‌همه چاه‌های مجاز و غیرمجاز می‌گذرد.

بیشتر بخوانید:

دیدگاه شما در خصوص خشک شدن کامل دریاچه ارومیه چیست؟ آیا تلاش‌های مسئولین برای جلوگیری از این فاجعه را موثر می‌دانید؟ نظرات خود را در بخش کامنت‌ها با تکراتو در میان بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید