مقایسه جاوااسکریپت و تایپ اسکریپت: کدام بهتر است؟


تایپ‌اسکریپت (Typescript)، همان جاوااسکریپت است که امکاناتی به نام type در آن لحاظ شده است.  اما جاوااسکریپت همان تایپ‌اسکریپت نیست. کمی گیج شدید درست است؟

حتماً اسامی جاوااسکریپت و تایپ‌اسکریپت به گوشتان خورده است اما تا به حال فکر کرده‌اید که تفاوت بین تایپ‌اسکریپت و جاوااسکریپت چیست؟ آیا تایپ‌اسکریپت، بخشی از جاوااسکریپت است؟ اگر یک توسعه‌دهنده وب باشید و حداقل در یکی از این قبیل پروژه‌ها همکاری داشته باشید، حتماً در مقطعی از فرایند کاری خود به جاوااسکریپت نیاز پیدا کرده‌اید. جاوااسکریپت به دلیل سهولت استفاده و انعطاف‌پذیری بالایی که دارد، یکی از محبوب‌ترین زبان‌های مورد استفاده توسعه‌دهندگان نرم‌افزار در سراسر جهان است. اما مشکلی که اغلب فناوری‌ها و زبان‌های برنامه‌نویسی محبوب با آن مواجه می‌‍شوند این است که پس از گذشت زمانی، رقیبی سر بر می‌آورد و مشکلاتی را برای یکه تازی آن به وجود می‌آورد.

یکی از بازیگران جدید عرصه‌ای که جاوااسکریپت در آن یکه تازی می‌کرد، تایپ‌اسکریپت است. با افزایش روزافزون محبوبیت تایپ‌اسکریپت، کم کم به عنوان نسخه ساده‌تری از جاوااسکریپت به آن نگاه می‌شود که در مقایسه با رقیب با سابقه خود، ویژگی‌های توسعه یافته‌تری در آن وجود دارد.

بین تایپ‌اسکریپت و جاوااسکریپت، تفاوت‌های اندکی وجئود دارد ولی مهم‌ترین این تفاوت‌ها این است که تایپ‌اسکریپت، یک زبان برنامه‌نویسی شیء گرا یا Object Oriented است در حالی که جاوااسکریپت را به عنوان یک زبان برنامه‌نویسی مبتنی بر Prototype یا Prototype Oriented می‌شناسیم.

جاواسکریپت چیست؟

جاوااسکریپت، یک زبان برنامه‌نویسی بین پلت‌فرمی برای توسعه فرانت‌اند و توسعه بک‌اند است. جاوااسکریپت، برای ساخت صفحات وب، سرورهای بک‌اند، برنامه‌های تعاملی و هر آن‌چه مستلزم تعامل با کاربر است، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پیشنهاد مقاله: تفاوت برنامه نویسی بک اند و فرانت اند 

جاوااسکریپت، برای پویانمایی صفحات استاتیک و عملکردهای پیچیده‌ای مثل سرچ باکس‌های وب‌سایت‌هایی نظیر آمازون، نقشه‌های تعاملی، ریفرش کردن محتوای پلتفورم‌های شبکه اجتماعی و این قبیل عملکردها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

جاوااسکریپت، در سال 1994 و فقط برای مرورگر نت‌اسکیپ طراحی شد تا بتواند امکان تعامل با صفحات وب را در این مرورگر فراهم کند. در سال 1997 بود که اولین نسخه استاندارد شده جاوااسکریپت، توسط ECMAScript عرضه شد.

از آن زمان تا به امروز، نسخه‌های جدید جاوااسکریپت، مثل ECMAScript 12 با هدف اجرای بهتر برنامه‌ها، تعامل بهتر و عملکرد بهتر به دنیای توسعه‌دهندگان، عرضه شد. جاوااسکریپت، به زبان اصلی توسعه فرانت‌اند توسط HTML و CSS بدل شد.

برای درک بهتر نقش جااسکریپت در توسعه اپلیکیشن‌ها و صفحات وب، اجازه بدهید مثالی را با هم مورد بررسی قرار دهیم: جاوااسکریپت، یک زبان شیء گراست که امکان تعاملی کردن المان‌های صفحات وب را فراهم می‌کند. به عنوان مثال، این که به کاربر، امکان بدهیم که با کلیک روی یک دکمه، وارد وب‌سایت ما شود، تنها از طریق جاوااسکریپت امکان پذیر است.

نسخه‌های قدیمی‌تر جاوااسکریپت، تنها امکان توسعه فرانت‌اند را فراهم می‌آوردند اما با معرفی موتورهای مجازی مثل Google V8  و Node.js، امکان استفاده از جاوااسکریپت برای توسعه سمت سرور نیز فراهم شده است.

به عنوان مثال، مجموعه‌ای از آبجکت‌ها و المان‌ها، مثل Array، Date، عملگرها، ساختارهای کنترلی و غیره، این امکان را برای جاوااسکریپت فراهم کرده‌اند که در کنار مرورگرها، روی سرورها نیز عملکرد ارزشمندی داشته باشد.

جاوااسکریپت در اجرای عملکردهایی مثل دسترسی به I/O API سطح پایین، در برقراری ارتباط با پایگاه داده و بسیاری عملکردهای دیگر کمک می‌کند.

ویژگی‌های جاوااسکریپت

تأیید اعتبار ورودی کاربر: جاوااسکریپت، ورودی کاربر را برای کنترل خطا مورد بررسی قرار می‌دهد. این یعنی، جاوااسکریپت در حین ارسال داده به سرور، خطاهای ورود اطلاعات توسط کاربر (مثل درج فاصله در ورودی یا درج ورودی نامتناسب) را بررسی می‌کند.

پلتفورم مستقل: جاوااسکریپت، یک زبان برنامه‌نویسی فرانت‌اند است که روی مرورگر اجرا می‌شود و به همین دلیل، برای جاوااسکریپت بسیار مهم است که یک پلتفورم مستقل باشد. این ویژگی جاوااسکریپت، در اجرای آن در پلتفورم‌های مختلفی مثل نت‌اسکیپ، ویندوز، مکینتاش و غیره بسیار حائز اهمیت است.

سیستم عامل و مرورگر کاربران : جاوااسکریپت، امکان شناسایی مرورگر و سیستم عامل کاربر را دارد. وقتی در مرورگرهای متفاوت، خروجی‌های متفاوتی مورد انتظار است، این ویژگی جاوااسکریپت بسیار حائز اهمیت است.

محاسبات سمت کلاینت: جاوااسکریپت، یک زبان فرانت‌اند است و می‌تواند محابیات پایه و ساده فرانت‌اند را بدون درخواست زمان سرور، انجام دهد. این ویژگی باعث صرفه‌جویی در زمان بارگزاری شده و تضمینی برای کارایی اپلیکیشن‌هاست.

تایپ‌اسکریپت چیست؟

تایپ اسکریپت، یک زبان برنامه‌نویسی متفاوت است که به لحاظ قواعد نحوی، از جاوااسکریپت پیروی می‌کند. این یعنی، تمام ویژگی‌های جاوااسکریپت به همراه ویژگی‌های اخصاصی تایپ‌اسکریپت، در این زبان وجود دارد.

احتمالاً حالا دارید فکر می‌کنید، پس تفاوت این دو در چیست و چرا به تایپ‌اسکریپت نیاز داریم؟ جاوااسکریپت، یکی از زبان‌های برنامه‌نویسی فرانت‌اند توسعه وب است. اما این دلیل نمی‌شود که مشکلات و ایراداتی در آن وجود نداشته باشد و به همین دلیل، شرکت مایکروسافت، تایپ‌اسکریپت را در سال 2012 به دنیا عرضه کرد.

تفاوت بین تایپ‌اسکریپت و جاوااسکریپت، در ویژگی‌ها و خصوصیات این دو زبان است و به همین دلیل، لازم است کمی درمورد ویژگی‌های اصلی و کلیدی جاوااسکریپت و تایپ‌اسکریپت، توضیح بدهیم.

ویژگی‌های تایپ‌اسکریپت

تایپینگ استاتیک: تایپینگ استاتیک به این معناست که برنامه‌نویس باید نوع متغیر را شخصا مشخص کند.

به عنوان مثال، فرض کنید یک متغیر با نام str داشته باشید. تا زمانی که تایپ متغیر را مشخص نکنید (که Integer ، List یا هر چیز دیگریست) برنامه، کد شما را اجرا نمی‌کند.

ویژگی تایپینگ استاتیکی در تایپ اسکریپت مزیت‌های بسیاری را به همراه دارد. یکی از این مزیت‌ها این است که خطاهای برنامه‌نویسی، پیشاپیش یادآوری می‌شوند و این باعث سرعت و سهولت تکمیل برنامه خواهد شد.

سازگاری: تایپ اسکریپت، ترکیب کاملی از ویژگی‌های قدیمی و جدید است که به طور کامل با تمام نسخه‌های قدیمی‌ و جدید جاوااسکریپت، مثل ES7 و ES12 سازگاری دارد. تایپ‌اسکریپت قادر است کد نهایی را از ES7 به ES5 و بالعکس، کامپایل کند و این ویژگی، باعث انعطاف‌پذیری بالای برنامه می‌شود.

ویژگی‌های جاواسکریپت: تایپ‌اسکریپت، بالادست جاوااسکریپت است و ویژگی‌های پیشرفته‌ای در آن وجود دارد. به علاوه، تمام ویژگی‌های اضافه جاوااسکریپت نیز در آن وجود دارد. این ويژگی‌ها جنبه‌های شیء گرایی برنامه‌نویسی، پشتیبانی از کتابخانه‌های جاوااسکریپت، استقلال از پلتفورم و غیره را شامل می‌شود.

تفاوت‌های تایپ‌اسکریپت و جاوااسکریپت:

بیایید تفاوت بین جاوااسکریپت و تایپ اسکریپت را با هم بررسی کنیم:

 پارامتر جاوااسکریپت تایپ‌اسکریپت
سازنده جاوااسکریپت سال 1995 توسط Brendan Eıch  برای شرکت Netscape ساخته شد. تایپ‌اسکریپت در سال 2012 توسط شرکت مایکروسافت ساخته شد.
تعریف جاوااسکریپت یک زبان برنامه‌نویسی است که از توابع first-class برای ساخت صفحات پویا استفاده می‌کند. تایپ‌اسکریپت یک زبان برنامه‌نویسی شیءگرای قدرتمند است که در مجموعه این قبیل زبان‌ها بالاتر از جاواسکریپت قرار دارد و تمام ویژگی‌های عمومی جاوااسکریپت را در خود دارد.
تایپینگ تایپینگ ضعیف. در جاوااسکریپت، فقط تایپینگ داینامیک پشتیبانی می‌شود (نه تایپینگ استاتیک) تایپینگ قدرتمند. در تایپ‌اسکریپت، هم تایپینگ استاتیک و هم داینامیک، پشتیبانی می‌شود.
اکوسیستم جاوااسکریپت، زبان ساده‌ایست که کدها را برای سازگاری و سهولت خواندن و نوشتن، بهینه می‌کند. تایپ‌اسکریپت، زبان قدرتمندتر و شهودی‌تریست که تایپینگ استاتیک را پشتیبانی می‌کند.
کامپایل جاوااسکریپت، به کامپایل نیاز ندارد. تایپ‌اسکریپت به کامپایل نیاز دارد.
یادگیری یادگیری جاوااسکریپت، منعطف‌تر و ساده‌تر است. تایپ‌اسکریپت به دانش اسکریپتینگ نیاز دارد و یادگیری آن کمی سخت‌تر است ضمن این که بهتر است پیش از شروع یادگیری تایپ‌اسکریپت، جاوااسکریپت را یاد گرفته باشید.
حاشیه‌نویسی جاوااسکریپت به حاشیه‌نویسی نیاز ندارد. تایپ‌اسکریپت برای بهره‌مندی از ویژگی‌های زبان تایپ‌اسکریپت، به حاشیه‌نویسی نیاز دارد.
پروتوتایپینگ جاوااسکریپت فاقد ویژگی پروتوتایپینگ است. ویژگی پروتوتایپینگ در تایپ‌اسکریپت، قابل دستیابیست.
تشخیص خطا در جاوااسکریپت، خطاها تنها در زمان اجرا مشخص می‌شوند. در تایپ‌اسکریپت، خطاها در حین کدنویسی، تشخیص داده شده و های‌لایت می‌شوند.
تایپ جاوااسکریپت، زبانیست که فقط روی صفحات کاربرد دارد و رابط گرافیکی را پشتیبانی نمی‌کند. تایپ‌اسکریپت، یک زبان ارتقاء یافته است که از اینترفیس‌ها، کانسپت‌های OOP، کلاس‌ها و استاتیک تایپینگ پشتیبانی می‌کند.
جامعه جاوااسکریپت، یک جامعه قدیمی و بزرگ از توسعه‌دهندگان فرانت‌اند را پشت سر دارد. تایپ‌اسکریپت، زبان نسبتاً جدیدتریست که جامعه توسعه‌دهندگان آن به بزرگی جاوااسکریپت نیست.
کاربرد جاوااسکریپت، در حالت ایده‌آل برای ساخت اپلیکیشن‌های وب، موبایل ودسکتاپ و توسعه بازی کاربرد دارد. تایپ‌اسکریپت، یک زبان فرانت‌اند است که به خوبی از IDE پشتیبانی می‌کند. لذا بهترین کاربرد آن، برای ساخت اپلیکیشن‌های پیچیده است ولی تمام برنامه‌های تحت جاوااسکریپت، با تایپ‌اسکریپت نیز قابل پیاده‌سازیست.

دانش و فناوری بامداد ارائه می‌کند: بوتکمپ برنامه‌نویسی فرانت‌اند- مبتنی بر React و Typescript

برای آن که بتوانید به این سؤال پاسخ دهید که کدام یک از این دو زبان برنامه‌نویسی، بهتر است، باید نگاهی به مزیت‌ها و معایب جاوااسکریپت و تایپ‌اسکریپت داشته باشید.

هردوی این زبان‌ها، ویژگی‌های منحصربه فرد و تفاوت‌هایی با هم دارند ولی توجه به معایب و مزایای آن‌ها می‌تواند درک بهتری از موضوع به ما بدهد.

مزایا و معایب تایپ‌اسکریپت و جاوااسکریپت

مزایای تایپ‌اسکریپت

تشخیص خطای زودهنگام: تایپ‌اسکریپت، برای تشخیص زودهنگام باگ‌ها و خطاها، امکانات بهتری ارائه می‌دهد و به این ترتیب، باعث صرفه‌جویی قابل ملاحظه‌ای در وقت توسعه‌دهندگان می‌شود.

استاتیک تایپینگ: تعریف یک متغیر با یک تایپ به خصوص، این اطمینان را ایجاد می‌کند که کد شما در نهایت، ساختار قالب‌بندی مناسبی داشته باشد. این ویژگی، در کنار تشخیص زودهنگام خطا، باعث افزایش بهره‌وری و سرعت فرایند تولید و عیب‌یابی نهایی می‌شود.

پشتیبانی IDE قدرتمند: یکی از دلایلی که تجربه توسعه توسط نرم‌افزار در تایپ‌اسکریپت، بر جاوااسکریپت، ارجهیت داده می‌شود، پشتیبانی بهتر از IDE است. تایپ‌اسکریپت، توسط محیط‌های توسعه یکپارچه بسیاری نظیر Visual Studio، WebStrom ، Eclipse و غیره پشتیبانی می‌شود.

قدرت تایپ‌اسکریپت: تایپ‌اسکریپت، به عنوان زبانی معرفی شده که تمام نواقص و کمبودهای جاوااسکریپت را پوشش می‌دهد. لذا تمام مزیت‌های جاوااسکریپت، در تایپ‌اسکریپت نیز وجود دارد. برخی از مزایای تایپ‌اسکریپت عبارتند از:

  • پشتیبانی از مفاهیم شیءگرایی، مثل ارث‌بری، کلاس‌ها، کپسوله کردن و غیره باعث شده تایپ‌اسکریپت برای اجرای پروژه‌های پیچیده، مناسب باشد.
  • سازگاری با مرورگرها و پلت‌فرم‌های مختلف

معایب تایپ‌اسکریپت

کامپایل: یکی از مراحل اضافه شده به تایپ‌اسکریپت، مرحله کامپایل فایل‌های .ts است که پیش از اجرای آن در یک برنامه Node.js لازم الاجراست. وجود این مرحله، به شکلی غیر ضروری باعث افزایش زحمت توسعه‌دهندگان شده است و بسیاری از توسعه‌دهندگان، تنها به همین دلیل، از تایپ‌اسکریپت، دوری می‌کنند.

دشواری یادگیری: یادگیری تایپ‌اسکریپت کار آسانی نیست زیرا به دانش اسکریپتینگ نیاز دارد. به علاوه، توسعه‌دهندگان، باور دارند که پیش از یادگیری تایپ‌اسکریپت باید جاوااسکریپت را یاد گرفته باشید. به همین دلیل، بسیاری از توسعه‌دهندگان، از مرحله جاوااسکریپت، فراتر نمی‌روند و کار خود را در جاوااسکریپت ادامه می‌دهند.

دشواری نصب: نصب و تنظیم تایپ‌اسکریپت گاهی برای برنامه‌نویسان دشوار می‌شود. یکی از مهمترین معایب تایپ‌اسکریپت، همین دستی بودن تنظیمات است که بر خلاف جاوااسکریپت، باعث ایجاد حس دشواری در برنامه‌نویسان می‌شود.

مزیت‌های جاوااسکریپت

زبان تعاملی: جاوااسکریپت، با وجود رابط کاربری جامعی که دارد، به شما در ساخت المان‌های عملی فوق العاده در صفحات استاتیک، یاری می‌رساند.  از جمله این موارد می‌توان المان‌های آموزشی جذاب و تعاملی را نام برد.

فریم‌ورک‌های پشتیبانی شده: جاوااسکریپت، یک زبان اصلیست و قدیمی‌تر از تایپ‌اسکریپت است. به همین دلیل، یکی از مزیت‌های آن، وجود فریم‌ورک‌هاییست که از جاوااسکریپت پشتیبانی می‌کنند ولی از تایپ‌اسکریپت، پشتیبانی نمی‌کنند. کتابخانه‌ها و فریم‌ورک‌های متعدد جاوااسکریپت، می‌تواند فرایند توسعه را تسریع و تسهیل نماید.

جامعه توسعه‌دهندگان: توسعه‌دهندگان، صرف‌نظر از ویژگی‌ها و قابلیت‌های تایپ‌اسکریپت، کار با جاوااسکریپت را ترجیح می‌دهند. به همین دلیل هم جامعه توسعه‌دهندگان جاوااسکریپت، بسیار وسیع‌تر و بزرگ‌تر است. جامعه بزرگ توسعه‌دهندگان، این مزیت را برای افراد مبتدی به دنبال دارد که به راحتی به افراد مجرب دسترسی پیدا کرده و مشکلات خود را با آن‌ها درمیان بگذارند.

فرانت‌اند و بک‌اند: جاوااسکریپت در ابتدا برای توسعه فرانت‌اند طراحی شد ولی با ارائه نسخه‌های جدیدتر، پشتیبانی از توسعه بک‌اند نیز توسط جاوااسکریپت، قابل انجام است.

معایب جاوااسکریپت

پشتیبانی از مرورگر: کد جاوااسکریپت را می‌توان روی مرورگرهای مختلف اجرا کرد ولی، خروجی کار در مرورگرهای مختلف، ممکن است تفاوت‌هایی داشته باشد. به همین دلیل، احتمال تفاوت خروجی کار در مرورگرهای مختلف، وجود دارد.

عیب‌یابی: امکانات تشخیص خطای جاوااسکریپت به اثربخشی زبان‌های برنامه‌نویسی دیگر نیست و این باعث کند شدن فرایند عیب‌یابی و تولید محصول نهایی می‌شود.

ایمنی فرانت‌اند: کاربران غیر مجاز می‌توانند کدهای جاوااسکریپت شما را ببینند و همین دسترسی آسان به سورس کد، می‌تواند به یک چالش امنیتی برای داده‌ها بدل شود.

رندرینگ آهسته: به دلیل کندی فرایند رندرینگ، یک خطای کوچک می‌تواند باعث توقف اجرای کد جاوااسکریپت شما شود.

نتیجه‌گیری

تصمیم‌گیری در مورد این که کدام زبان برنامه‌نویسی بر دیگران ارجحیت دارد و باید مرد استفاده قرار بگیرد، تنها به عهده خود شماست.

جاوااسکریپت، یک زبان پایه است که هنوز که هنوز است، به خاطر تطبیق‌پذیری، وجود توابع گسترده و جامعه بزرگ توسعه‌دهندگانش، اولین انتخاب بسیاری از توسعه‌دهندگان است. جاوااسکریپت برای انجام پروژه‌های کوچکی که به اجرای فرایندهای داینامیک نیاز دارند، مناسب است.

از سوی دیگر، تایپ‌اسکریپت، برای اجرای پروژه بزرگی که در آن یک پایگاه داده بزرگ درگیر است، انتخاب مناسبیست.

تمام کاستی‌های جاوااسکریپت در تایپ‌اسکریپت، تحت پوشش قرار گرفته، لذا انتخاب از بین این دو به خود شمایی بستگی دارد که قرار است روی پروژه مدنظر کار کنید و آن را به سرانجام برسانید. ممنون که تا به این جا ما را همراهی کرده‌اید. سؤالات و نظرات خود را ذیل همین مقاله مطرح کنید تا در اسرع وقت، پاسخ مناسب را به پرسش‌ها و ابهاماتتان ارائه دهیم.

 

دیدگاهتان را بنویسید